De Rotterdamse schaal: nieuwe methode smartengeldberekening

De Rotterdamse schaal is een wetenschappelijk onderzoek waarbij letsels in een schaal worden ingedeeld om het berekenen van smartengeld eenvoudiger en uniformer te maken.

Smartengeld wordt niet berekend, maar geschat aan de hand van bedragen die in andere soortgelijke zaken zijn betaald. In de praktijk zien we dat voor hetzelfde soort letsel niet altijd hetzelfde bedrag wordt toegekend.

Lid van het Nationaal Keurmerk Letselschade en de branchevereniging Nederlandse Letselschade Experts

Gratis rechtsbijstand en advies bij letselschade

0800 44 55 000

Hoe werkt smartengeld berekening op grond van de Rotterdamse Schaal?

De Rotterdamse Schaal geeft bij verschillende soorten letsel aan de hand van de ernst een bandbreedte voor het smartengeld. Daarnaast bevat elke letselcategorie een lijst van relevante factoren om te bepalen waar het specifieke geval binnen de bandbreedte past.

De Rotterdamse Schaal bestaat uit drie delen:

Lichamelijk letsel (deel A);
Geestelijk letsel (deel B);
Smartengeld anders dan vanwege letsel (deel C) (bijvoorbeeld persoonsaantastingen, seksuele misdrijven en laster en smaad).

Rotterdamse Schaal bij meervoudig letsel

Na een ongeluk is er vaak sprake van meervoudig letsel. In dat geval stellen we een bedrag vast voor alle afzonderlijke letsels. We kijken dan dus naar meerdere categorieën uit de Rotterdamse Schaal. Voor het uiteindelijk smartengeld bedrag bekijken we vervolgens in hoeverre de afzonderlijke bedragen op dezelfde schade zien en of het smartengeld alle schade dekt.

Is de som van alle bedragen uit de Rotterdamse Schaal een eerlijk smartengeld bedrag?

Het totaalbedrag van alle opgelopen letsels uit de Rotterdamse Schaal kan zowel naar beneden als boven bijgesteld worden. Neem bijvoorbeeld de beperkingen en hinder van elleboog en hand letsel aan dezelfde arm. Hier zit een overlap en is dus sprake van dubbeltelling. Het is in dat geval niet redelijk om alle afzonderlijke bedragen op te tellen. Beenletsel in combinatie met armletsel kan lopen met hulpmiddelen onmogelijk maken. In dat geval dekt de som de schade waarschijnlijk niet.

Voorbeeld toepassing Rotterdamse Schaal

De onderstaande uitspraak ziet op nierletsel met bijkomend hersteld rugletsel en blijvende schouderklachten:

“In de Rotterdamse Schaal zijn voor wat betreft nierschade factoren als littekenvorming, weerslag op werk, levenskwaliteit en vrijetijdsbesteding, het sociale leven en relaties inbegrepen. De door [verzoekster] gestelde omstandigheden kunnen hieronder geschaard worden. Dat alles overziend vindt de kantonrechter een bedrag van € 28.000,00 aan smartengeld redelijk. Dit bedrag is opgebouwd uit een bedrag van € 25.000,00 vanwege het nierletsel en € 3.000,00 vanwege het inmiddels genezen rugletsel en de nog bestaande schouderklachten.” (Rechtbank Zeeland-West-Brabant 9 april 2025, ECLI:NL:RBZWB:2025:2046)

De onderstaande overweging over het smartengeld bij ernstig hersenletsel komt uit een strafvonnis. De strafrechter kijkt alleen naar het hersenletsel. De overige immateriële schade moet op een later moment worden afgehandeld:

“Het letsel van de benadeelde partij valt naar het oordeel van het hof in de categorie ‘ernstig hersenletsel’, waarvoor als richtbedrag een vergoeding van € 140.000,- tot € 185.000,- is gegeven. In dit geval acht het hof in beginsel een schadevergoeding van € 150.000,- billijk. Daarbij neemt het hof in aanmerking dat de benadeelde partij blijvende cognitieve beperkingen ondervindt, waaronder afasie, dat sprake is van een duidelijke aantasting van het intellect en de persoonlijkheid en dat de benadeelde partij sterk afhankelijk is geworden van anderen bij algemene dagelijkse levensverrichtingen. Anderzijds is de benadeelde partij nog wel in staat om te werken – zij het aangepaste werkzaamheden – en is geen sprake van bijvoorbeeld verlamming. Het hof zal bepalen dat de benadeelde partij voor het overige niet-ontvankelijk is in de vordering tot vergoeding van immateriële schade. Deze kan in zoverre bij de burgerlijke rechter worden aangebracht.” (Gerechtshof Den Haag 4 februari 2025, ECLI:NL:GHDHA:2025:141)

Wat is de Rotterdamse schaal?

Volgens de bedenkers van de Rotterdamse schaal is het huidige systeem van smartengeld berekening te ingewikkeld. Hiervoor gebruiken we de ANWB Smartengeldgids. Dit is een boek met smartengeld voorbeelden. De Smartengeldgids geeft weinig informatie en het vinden van soortgelijke schadegevallen is daarom lastig. Daarbij is ook belangrijk dat rechters lang niet altijd gemotiveerd omschrijven hoe het smartengeld is berekend.

De Rotterdamse schaal is bedacht door mr. dr. M.R. (Marnix) Hebly en prof. mr. S.D. (Siewert) Lindenbergh van de Erasmus universiteit. De bedenker vergelijkt de huidige smartengeld berekening met ezeltje prikje: ‘je weet nooit waar je uitkomt’. Door letsels in te delen op een schaal en hieraan bedragen te verbinden, moet de Rotterdamse schaal smartengeld berekening eenvoudiger en uniformer maken.

Naast de Rotterdamse schaal is ook de Qaly methode bedacht om het berekenen van smartengeld te uniformeren.