Een ieder draagt zijn eigen schade is een hoofregel van het Nederlands recht. Uiteraard bestaan hierop uitzonderingen. Als schade verzekerd is, zal de verzekeraar de schade vergoeden. Daarnaast kan schade op grond van een overeenkomst of de wet voor rekening van een derde komen. Een veelgebruikte rechtsgrond voor aansprakelijkheid en het verhalen van schade is de onrechtmatige daad.

Als een bepaalde handeling, of het niet handelen, tegenover iemand onrechtmatig is, moet de schade die ontstaat door het (onrechtmatige) handelen vergoed worden. Bij letselschade en andere vormen van schadevergoeding wordt vaak een beroep gedaan op de rechtsgrond.

Onrechtmatige daad artikel 162 boek 6 BW

De onrechtmatige daad is in de wet opgenomen in artikel 162 van boek 6 Burgerlijk Wetboek.

Artikel 6:162 BW luidt:

Lid 1: Hij die jegens een ander een onrechtmatige daad pleegt, welke hem kan worden toegerekend, is verplicht de schade die de ander dientengevolge lijdt, te vergoeden.
Lid 2: Als onrechtmatige daad worden aangemerkt een inbreuk op een recht en een doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht of met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt, een en ander behoudens de aanwezigheid van een rechtvaardigingsgrond.
Lid 3: Een onrechtmatige daad kan aan de dader worden toegerekend, indien zij te wijten is aan zijn schuld of aan een oorzaak welke krachtens de wet of de in het verkeer geldende opvattingen voor zijn rekening komt.

Vereisten onrechtmatig daad

De onrechtmatige daad is een grondslag voor een schadevergoeding. Als aan de vereisten uit artikel 6:162 BW is voldaan, ontstaat er een verplichting tot schadevergoeding. Onrechtmatig handelen kan ook bestaan uit nalaten of niet handelen. Op grond van het wetsartikel zijn er vijf vereisten voor een vordering op grond van een onrechtmatige daad:

  • Onrechtmatigheid;
  • Toerekenbaarheid;
  • Schade;
  • Causaliteit;
  • Relativiteit.
Onrechtmatige daad, aansprakelijkheid onrechtmatige daad, vereisten onrechtmatige daad, artikel onrechtmatige daad, onrechtmatige daad vereisten, rechtmatige daad

Onrechtmatigheid

De wet onderscheidt drie vormen van onrechtmatigheid: een inbreuk op een recht (bijvoorbeeld een publicatie in strijd met het auteursrecht), een doen of nalaten in strijd met een wettelijke verplichting (bijvoorbeeld diefstal – de verplichting om andermans eigendom te respecteren) en een doen of nalaten in strijd met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betamelijk is (bijvoorbeeld een beroepsfout of bestuurdersaansprakelijkheid) .

Rechtvaardigingsgronden onrechtmatige daad

Er is geen sprake van onrechtmatigheid als er een rechtvaardigingsgrond aanwezig is waarop de veroorzaker van de schade een beroep kan doen. Bijvoorbeeld als de veroorzaker toestemming had van de benadeelde of als hij handelde uit noodweer of overmacht. Als er sprake is van een rechtvaardigingsgrond vervalt dus de onrechtmatigheid van een handeling.

Toerekenbaarheid onrechtmatige daad

Voor toerekening is een fout vereist. Een onrechtmatige daad is toerekenbaar als de schadeveroorzaker schuld heeft aan de schadeveroorzakende gedraging of als de onrechtmatige daad binnen zijn risicosfeer lag. Bij de toerekenbaarheid wordt gekeken naar de persoon van de dader en bij de onrechtmatigheid naar de handeling.

Schade onrechtmatige daad

Onder schade valt vermogensschade en ander nadeel. Vemogensschade is zowel geleden verlies als gederfde winst. Naast vermogensschade wordt ander nadeel onder het schadebegrip gebracht. Dit is voornamelijk immateriële schade. Het schade begrip wordt ruim uitgelegd.

Causaal verband bij onrechtmatige daad

Dat er sprake moet zijn van een causaal verband tussen handeling en schade volgt uit het woord dientengevolge. Het (onrechtmatige) handelen moet een conditio sine qua non zijn voor de schade. Of met andere woorden zonder het handelen zou de schade niet zijn ontstaan. Als er sprake is van een doorbreking van het causale verband hoeft schade niet vergoed te worden. Een voorbeeld hiervan is bijvoorbeeld het geval waarin de schadebeperkingsplicht niet wordt nagekomen. Als behandeling bij letsel uitblijft, ontbreekt de causaliteit voor de schade die als gevolg van het uitblijven van behandeling ontstaat.

Relativiteit

Artikel 6:163 BW bepaalt dat geen schadevergoedingsplicht bestaat als de geschonden norm niet strekt tot bescherming tegen de schade die de benadeelde lijdt. Dit noemen we het relativiteitsvereiste.

Een voorbeeld is de verplichting voor een arts om over de vereiste diploma’s te beschikken. Deze regel strekt tot bescherming van patiënten. Een arts die wel over de vereiste diploma’s beschikt kan zich tegenover de ongediplomeerde arts niet beroepen op een onrechtmatige daad. Het belang van de arts met een diploma wordt niet beschermd door de verplichting om de benodigde diploma’s te hebben.

Vordering uit onrechtmatige daad

Onrechtmatig handelen is een zeer breed begrip en van groot belang voor de rechtspraktijk. Veel vorderingen bij de rechtbank zijn gebaseerd op een onrechtmatige daad. Indien aan de vereisten van de onrechtmatige daad is voldaan, kunnen onder ander de volgende vorderingen worden voorgelegd aan de rechter:

  • De vordering tot het betalen van een geldsom;
  • Een verklaring voor recht dat een bepaalde handeling onrechtmatig is;
  • Een verbod tot het verrichten van een bepaalde handeling;
  • Een verplichting om handelend op te treden, ofwel een einde te maken aan een onrechtmatige situatie.

Rechtmatige daad en wanprestatie

Naast aansprakelijkheid op grond van onrechtmatig handelen onderscheiden we twee andere aansprakelijkheidsgronden voor schade. Contractuele aansprakelijkheid voor schade die ontstaat als een overeenkomst niet wordt nagekomen. Wanprestatie is een vorm van contractuele aansprakelijkheid. Daarnaast bestaat er aansprakelijkheid op grond van een rechtmatige daad. Van een rechtmatige daad kan sprake zijn bij zaakwaarneming, ongerechtvaardigde verrijking en onverschuldigde betaling.

Contact

Een advocaat of jurist kan u helpen als u een vordering heeft. Bijvoorbeeld omdat u schade leed. Maar ook als u aansprakelijk bent gesteld. Wij delen onze kennis graag met u. U kunt altijd gratis en vrijblijvend contact opnemen. Bel 0800-44 55 000 of maak gebruik van het onderstaand contactformulier.

Uw naam
Uw telefoonnummer
Uw e-mailadres