Een ieder draagt zijn eigen schade is een hoofregel van het Nederlands recht. Uiteraard bestaan hierop uitzonderingen. Als schade verzekerd is, zal de verzekeraar de schade vergoeden. Daarnaast kan schade op grond van een overeenkomst of de wet voor rekening van een derde komen. Een veelgebruikte rechtsgrond voor aansprakelijkheid en het verhalen van schade is de onrechtmatige daad.

Als een bepaalde handeling, of het niet handelen, jegens iemand onrechtmatig is, moet de door dat handelen onstane schade vergoed worden.

Onrechtmatige daad artikel 162 boek 6 BW

De onrechtmatige daad is opgenomen in artikel 162 van boek 6 BW.

Artikel 6:162 BW luidt:

Lid 1: Hij die jegens een ander een onrechtmatige daad pleegt, welke hem kan worden toegerekend, is verplicht de schade die de ander dientengevolge lijdt, te vergoeden.
Lid 2: Als onrechtmatige daad worden aangemerkt een inbreuk op een recht en een doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht of met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt, een en ander behoudens de aanwezigheid van een rechtvaardigingsgrond.
Lid 3: Een onrechtmatige daad kan aan de dader worden toegerekend, indien zij te wijten is aan zijn schuld of aan een oorzaak welke krachtens de wet of de in het verkeer geldende opvattingen voor zijn rekening komt.

Wanneer is een handeling onrechtmatig?

Een onrechtmatige daad is een grondslag voor een schadevergoeding. Als aan de vereisten wordt voldaan ontstaat er een verplichting tot schadevergoeding. Onrechtmatig handelen kan ook bestaan uit nalaten of wel niet handelen. Op grond van de wet zijn er vijf vereisten voor een vordering op grond van onrechtmatige daad.

  • Onrechtmatigheid;
  • Toerekenbaarheid;
  • Schade;
  • Causaliteit;
  • Relativiteit.
Onrechtmatige daad

Onrechtmatigheid

De wet onderscheidt drie vormen van onrechtmatigheid: een inbreuk op een recht (bijvoorbeeld een publicatie in strijd met het auteursrecht), een doen of nalaten in strijd met een wettelijke verplichting (bijvoorbeeld diefstal – de verplichting om andermans eigendom te respecteren) en een doen of nalaten in strijd met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betamelijk is (bijvoorbeeld een beroepsfout of bestuurdersaansprakelijkheid) .

Rechtvaardigingsgrond

Er is geen sprake van onrechtmatigheid als er een rechtvaardigingsgrond aanwezig is waarop de veroorzaker van de schade een beroep kan doen. Bijvoorbeeld als de veroorzaker toestemming had van de benadeelde of als hij handelde uit noodweer of overmacht.

Toerekenbaarheid onrechtmatige daad

Voor toerekening is een fout vereist. De onrechtmatige daad is toerekenbaar als de schadeveroorzaker schuld heeft aan de schadeveroorzakende gedraging of als de onrechtmatige daad binnen zijn risicosfeer lag. Bij de toerekenbaarheid wordt gekeken naar de persoon van de dader en bij de onrechtmatigheid naar de handeling.

Schade onrechtmatige daad

Onder schade valt vermogensschade en ander nadeel. Vemogensschade is zowel geleden verlies als gederfde winst. Naast vermogensschade wordt ander nadeel onder het schadebegrip gebracht. Dit is voornamelijk immateriële schade. Het schade begrip wordt ruim uitgelegd.

Causaal verband bij onrechtmatige daad

Dat er sprake moet zijn van een causaal verband tussen handeling en schade volgt uit het woord dientengevolge. Het (onrechtmatige) handelen moet een conditio sine qua non zijn voor de schade. Of met andere woorden zonder het handelen zou de schade niet zijn ontstaan.

Relativiteit

Artikel 6:163 BW bepaalt dat geen schadevergoedingsplicht bestaat als de geschonden norm niet strekt tot bescherming tegen de schade die de benadeelde lijdt. Dit noemen we het relativiteitsvereiste.

Een voorbeeld is de verplichting voor een arts om over de vereiste diploma’s te beschikken. Deze regel strekt tot bescherming van patiënten. Een arts die wel over de vereiste diploma’s beschikt kan zich tegenover de ongediplomeerde arts niet beroepen op een onrechtmatige daad, omdat zijn belang niet beschermd wordt door de verplichting om de benodigde diploma’s te hebben.

Vordering uit onrechtmatige daad

Onrechtmatig handelen is zeer breed. Veel vorderingen bij de rechtbank zijn gebaseerd op een onrechtmatige daad. Indien er onrechtmatig wordt gehandeld, kunnen onder ander de volgende vorderingen worden voorgelegd aan de rechter:

  • De vordering tot het betalen van een geldsom;
  • Een verklaring voor recht dat een bepaalde handeling onrechtmatig is;
  • Een verbod tot het verrichten van een bepaalde handeling;
  • Een verplichting om handelend op te treden, ofwel een einde te maken aan een onrechtmatige situatie.

Contact

Een advocaat of jurist kan u helpen als u een vordering heeft omdat u schade leed of als u aansprakelijk bent gesteld. Wij delen onze kennis graag met u. U kunt altijd gratis en vrijblijvend contact opnemen. Bel 0800-44 55 000 of maak gebruik van het onderstaand contactformulier.

Uw naam
Uw telefoonnummer
Uw e-mailadres